مجتبى ملكى اصفهانى
55
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
براى شهادت بر ملكيت جايز نباشد ، بازارى براى مسلمانان باقى نمىماند . « 1 » 2 - از امام صادق عليه السّلام پيرامون قضيّه فدك نقل شده كه امير المؤمنين عليه السّلام به ابو بكر فرمودند : آيا در مورد ما بر خلاف حكم خداوند - تبارك و تعالى - در مورد مسلمانان حكم مىكنى ؟ ابو بكر گفت : نه ، حضرت فرمودند : اگر چيزى در دست مسلمانان باشد و مالك آن باشند و من ادعا كنم كه آن چيز مال من است ، از چه كسى بيّنه ( دو شاهد عادل ) مىخواهى ؟ ابو بكر گفت : از شما بيّنه مىخواهم براى ادعايتان عليه مسلمانان . حضرت فرمودند : پس اگر چيزى در دست من باشد و مسلمانان در آن ادعايى دارند ، از من بيّنه مىخواهى براى چيزى كه در دست دارم ، در حالى كه من در زمان حيات رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و بعد از حيات آن حضرت ، مالك آن بودهام و از مسلمانان بيّنه نمىخواهى براى ادعايى كه عليه من دارند ؟ « 2 » 3 - امام صادق عليه السّلام در مورد زنى كه قبل از شوهرش بميرد يا مردى كه قبل از همسرش بميرد فرمودند : آنچه از لوازم منزل كه از وسائل اختصاصى زنان است ، متعلّق به خانم خانه است و آنچه از وسائل منزل كه مشترك بين آقايان و خانمها است ، بين ايشان تقسيم مىشود ؛ سپس فرمودند : و هركس بر چيزى از لوازم تسلّط و « يد » داشته باشد ، پس آن چيز متعلّق به اوست . « 3 » 3 - آيا قاعده « يد » براى خود صاحب « يد » نيز حجّت است ؟ معلوم شد كه « يد » غير دليل مالكيّت اوست . اكنون اگر خود انسان نسبت به برخى چيزهايى كه در اختيار دارد ، شكّ كند كه مال خود اوست يا نه ؟ آيا مىتواند
--> ( 1 ) - الوسائل : 18 ، ابواب كيفية الحكم ، باب 25 ، حديث 2 . ( 2 ) - همان مدرك : حديث 3 . ( 3 ) - همان منبع : 17 ، كتاب الفرائض ، ابواب ميراث الازواج ، باب 8 ، حديث 3 .